İklim Nedir - İklim Hakkında Ansiklopedik Bilgiler

'Doğa ve Bitkiler' forumunda SeLeN tarafından 10 Aralık 2010 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    İklim Nedir - İklim Hakkında Ansiklopedik Bilgiler konusu iklim nedir - iklimlerin özellikleri - iklimlerin yeryüzüne etkisi - iklimlerin çevreye etkisi - insan faaliyetlerine iklimlerin etkisi

    İklim, yeryüzünün bir kesiminde veya tamamında, belli bir zamanda gelişen atmosfer olaylarının (hava şartlarının) istatistikî ortalaması. Alınan ortalama; günlük, aylık, mevsimlik, yıllık veya daha farklı devreleri kapsayabilmektedir. Halk dilinde iklim denilince bir yerin yıllık hava şartları ortalaması anlaşılmaktadır.

    Isı: Isıdan kasıt, güneş ışınlarının sözkonusu bölgeye, dik mi yoksa başka bir açı altında mı tesir ettiğidir. Bunun yanında ayrıca bulutlar da ısıyı etkilerler.

    Denizler: Bilindiği gibi deniz kıyısındaki bölgelerde sıcaklık değişmesi fazla olmaz. Bunun sebebi denizlerin karalara nazaran daha geç ısınıp daha geç soğumasıdır. Ayrıca sıcak ve soğuk su akıntıları da iklimi etkiler.

    Rakım: Yüksek noktalarda havanın yoğunluğu çok azdır. Havanın yoğunluğunun az olması, güneş ışınlarının burada tutulamaması dolayısıyla sıcaklık düşmesine sebep olur.

    Hava akımı: Sıcak ve soğuk havaların yer değiştirmesi de iklimi önemli ölçüde etkiler.

    Nemlilik: Havada devamlı bulunan rutûbet yükseklere çıkınca soğur ve
    Bulutları meydana getiren su buharı 0°C’nin altındaki sıcaklıklarda donar. Bu donma sonucu su buharı iğne şeklinde buz kristalleri hâlini alırlar. Bunların birbirlerine birleşmeleri netîcesinde de düzgün altıgen şeklinde kar kristalleri meydana gelir. Kar kristallerinin bozulmadan yere ulaşmaları için geçtikleri hava tabakalarının sıcaklıklarının 0°C’nin altında olması gerekir. Aksi takdirde yeryüzüne yağmur olarak yağar.


    Klimatoloji konusunda araştırma yapan Demertonne ve W.Kiper iklimleri şöyle sınıflandırmışlardır:

    Ekvator iklimi: Çok sıcaktır, bol yağış alır, yıllık sıcaklık farkı yok denecek kadar azdır. Ekvator ve çevresini etkisi altına alır, alçak basınç altındadır.

    Kurak iklim: Denizden uzak bölgelerde görülür, devamlı yüksek basınç altındadır.
    Diğer yağış türleri içinde kar, sulusepken, dolu ve çiğ vardır. Yağmur bulutlardan Dünya'nın yüzeyine ayrı su damlalarının düşmesi ile oluşur. Tüm yağmur damlaları yüzeye ulaşmaz, bazıları düşme esnasında kuru havadan geçerken buharlaşır. Sıcak ve kuru çöl bölgelerinde virga olarak adlandırılan bir olay vardır, bu olay hiçbir yağmur damlasının yüzeye ulaşmaması durumunda oluşur.

    Kurak iklim, step ve çöl iklimi olmak üzere ikiye ayrılır.

    Yazları yağışlı tropikal iklim: Ekvator iklimi ile kurak iklim arasındaki iklimdir. Sıcaklık, bâzan ekvator iklimini de geçer, fakat sürekli değildir.
    Yağış, atmosferdeki su buharının yoğunlaşarak sıvı veya katı halde yeryüzüne inmesi. Plüvyometre adı verilen bir aletle ölçülür. Yıllık yağış miktarı mm, cm ve m olarak, günlük yağış miktarı ise kg/m2 ile ifade edilir. Birçok farklı formda meydana gelebilir, bunlar yağmur, sağanak yağmur, kar ve sulusepkendir.


    Muson iklimi: Muson rüzgârlarının tesiriyle Güneydoğu Asyada görülen bol yağışlı iklimdir. Yıllık sıcaklık farkı fazla değildir. Alcak basınç tesirindedir.

    Kışları yağışlı alt tropikal iklim: Bir diğer adı da Akdeniz iklimidir. En beğenilen iklimdir. 30°-40° paralelleri arasında etkilidir. Yıllık sıcaklık farkı çok değildir. En çok kış aylarında yağış alır. Sıcaklık yaz aylarında daha fazladır.


    Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine okyanus denir. Okyanus kelimesi Yunanca "nehir" anlamına gelen "Okeanos"'dan gelmektedir, Yunanlılar Cebelitarık Boğazı'ndan gelen güçlü akıntıyı fark etmişler ve bunun bir nehir olduğunu düşünmüşlerdir.

    Okyanus iklimi daha çok deniz kenarlarında etkilidir. Sıcaklık 10°-20° arasında değişir. Ilımlı kara iklimi ise iç bölgelerde görülür ve kışları çok soğuk yazları ise çok sıcak geçer.

    Soğuk iklimler: Yılın en sıcak ayı ortalaması 0°Cnin altındadır. Yağmur az olup yazın ve baharda kar erimeleri olur. Bir diğer şekli de kutupaltı iklimine benzeyen daha sert ve kar erimesi az, buz iklimidir.

    İklimin insan ve çevre üzerindeki etkileri:

    İnsanların;

    Yeryüzüne dağılışlarını,

    Ekonomik faaliyetlerini,

    Yiyecek ve giyeceklerini,

    Fizyolojik gelişimlerini,

    Karakterlerini,

    Kültür faaliyetlerini, etkiler.

    * Endüstrinin dağılışını etkiler.
    * Konut tipini ve malzemesini etkiler.
    * Ulaşım faaliyetlerini etkiler.
    * Turizm faaliyetlerini etkiler.
    * Tarım faaliyetlerini etkiler.
    * Tarım ürünleri çeşitliliğini etkiler.
    * Toprak oluşumunu ve verimlilik derecesini etkiler.
    * Yeryüzü şekillerinin oluşumunu etkiler.
    * Bitki örtüsü çeşitliliğini etkiler.
    * Göllerin oluşumunu ve göl sularının kimyasal özelliğini etkiler.
    * Akarsu debilerini ve rejimlerini etkiler.
    * Hayvan türleri ve dağılışını etkiler.
    * Dış kuvvetlerin etki alanlarını ve dağılışını etkiler.
    * Kayaların çözülme türünü belirler.
    * Erozyonu etkiler.
    * Kalıcı kar sınırı yükseltisini etkiler.
    * Denizlerin tuzluluk oranlarını etkiler.


    alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş