Ünite 8 / Toplumsal Tabakalaşma ve Değişme

'Öğretmenlerimizin Bölümü' forumunda Siraç tarafından 7 Mart 2009 tarihinde açılan konu

  1. Siraç

    Siraç Site Yetkilisi Admin Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Ünite 8 / Toplumsal Tabakalaşma ve Değişme konusu Ünite 8 / Toplumsal Tabakalaşma ve Değişme

    Toplumsal tabakalaşma kavramını, tabakalaşma sistemlerinin toplumlarda oluşum sürecini ve farklılıkları dikkate alarak tanımlamak Hemen her toplumda tabakalaşmanın varlığını görmekteyiz Yani insanları derecelendiren bir sistemin bulunduğunu ve bu sistem içerisinde bazı insanların daha fazla bir güç ve zenginliğe sahip, bazılarının ise bunlara yeterli ölçüde sahip bulunmadıklarını biliyoruz Dünyada farklı biçimlerde ortaya çıkan tabakalaşma sistemleri bulunur Bunlardan,kölelik, kast, zümre kapalı sistemler; sınıf ve statü ise açık sistemlerdir Kölelik artık dünyada az rastlanan bir zorla çalıştırma sistemidir Kast ise hala daha Hindistan'da geçerlidir Hindistan'da dört ana kast bulunur Her kastın yapacağı işler aşağı yukarı belirlidir Zümre ise Avrupa'da feodal çağda ortaya çıkmış bir sistemdir Bunlar yasaya dayanır ve hukuksaldır Sınıf sistemi ise endüstriyel toplumun karakteristik gruplarıdır Toplum konusunda son derece farklı görüşler mevcuttur Toplum içinde bireyler işgal ettikleri mevkilere göre derecelenip örgütlenmişlerdir Toplumsal sınıf (katman) kavramı üzerinde tam ve kesin bir tanım vermek çok güçtür Toplumsal sınışar maddi ve kendiliğinden oluşan gerçeklerdir O halde bir toplumun üretim sürecinde belirli ve benzer bir rol oynayan ve aşağı yukarı benzer ilişkileri yaşayan insanlar bütünü olarak toplumsal gerçekler, toplumsal sınışarı (katmanları) meydana getirir Toplumsal tabakalaşma sistemiyle ilgili yaklaşımları karşılaştırarak inceleme ve tartışma olanağı yaratmak Toplumsal sınıflar konusunda özellikle iki kuram göze çarpar Birincisi Karl Marx'ın çatışma kuramı, diğeri ise Kingsley Davis ve Wilbert E Moore tarafından ortaya atılan görevselci yaklaşımdır Marx için sınıf bir makro grubun üretim sürecinde belirgin bir mevkii işgal etmesidir Marx'a göre toplumların tarihi sınışar arasındaki mücadeleler tarihidir ve sınışarda devirlerinin
    ekonomik ilişkilerinin ürünüdürler Davis ve Moore ise modellerinde tabakalaşmanın fonksiyonel bir zorunluluk olduğunu savunurlar Bu kuram her toplumda o toplumun devamlılığı için yerine getirilmesi gereken görevler olduğunu belirtir Önemli olan bu mevkilere en kalifiye ve yetenekli olanların gelmesidir İnsanlara yaptıkları işler karşılığında verilen ödüller çok önem taşır Toplumda rekabet unsuruyla en yetişkin ve en yetenekli olanlar daha iyi mevkileri elde etmek için mücadele edecekler ve bunun sonucunda da toplum en iyi kişiler tarafından yönetilecektir Ancak, haklı olarak Marx'ın kuramına olduğu gibi bu kuramada çeşitli eleştiriler getirilmiştir Her iki kuramın belirli yaklaşımlarını alarak ortaya attığı kuramla ilgiyi çeken bir diğer bilim adamı ise Gerhard Lenski'dir Toplumsal Hareketlilik, Toplumsal Değişme ve Modernleşme kavramlarını oluşturan etkenleri ve aralarındaki farklılıkları tartışarak tanımlamak Değişme her toplumun temel bir karakteristiğidir Toplumsal kültürlerini gelecek nesillere değiştirerek aktarırlar Değişme hızı toplumdan topluma farklı bir hız ve karakter taşır Geleneksel toplumlarda değişme yavaş, endüstriyel toplumlarda ise hızlıdır

    Toplumsal değişme konusundaki düşünürlerin ileri sürdükleri bazı sayıltılar bulunmaktadır Bunlar:
    • Değişme doğaldır,

    • Değişmenin önüne geçilmez,

    • Değişme süreklilik gösterir,

    • Değişme gereklidir,

    • Değişme benzerlikler gösterir şeklindedir

    Toplumsal değişme kaynakları da iç ve dış olmak üzere ikiye ayrılır

    Dış kaynaklar:
    • Çevresel Değişme,

    • İstila,

    • Kültürel temas,

    • Yayılmalar

    İç kaynaklar ise:

    • Kesişen ve icatlar,

    • Nüfus hareketleri

    olarak ikiye ayrılır Değişmede çok önemli bir diğer kaynak ise teknolojidirTeknolojinin toplumların değişmesine beş tür etkisi bulunmaktadır Günlük dilde kullanılan modernleşme, yenileşme, çağdaşlaşma, ilerleme, kalkınma gibi deyimlerle, sosyolojik değişme arasında belirgin farklılıklar vardır Toplumsal değişme bir değer yargısı taşımaz Buna karşılık kalkınma ve ilerleme bir amaca yönelik olarak bir değer yargısı taşırlar Toplumsal değişmeye karşı olan

    güçler de vardır Bunların çoğu geçmişe bağlı olan toplumlardır Toplumsal değişme konusunda unutulmaması gereken nokta ülkelerin değişme süreçleri bakımından bazı benzerlikler göstermesine karşın, her ülkenin kendi kültürüne özgü bir değişme sürecini benimsemesidir Yirminci yüzyılın en önemli sorunlarından biri bu değişme olgusunun hızıdır
     

Bu Sayfayı Paylaş